Cảnh báo 'vô căn cứ' của Lagarde đặt ra câu hỏi lớn hơn: ai là người quyết định?

Lại thêm một lần nữa. Vào đúng lúc có vẻ như các nhà đầu tư trái phiếu cuối cùng đang khiến chính phủ phải trả giá cho các lựa chọn tài khóa của mình, ECB xuất hiện với lời nhắc rằng họ vẫn còn các biện pháp giải cứu trong tay. Thời điểm đó khá là tiện lợi.

Phát biểu hôm qua, Chủ tịch ECB Lagarde nói rằng ngân hàng trung ương có đủ năng lực để chống lại các diễn biến thị trường 'vô căn cứ', một bình luận rõ ràng gắn với sức ép đang siết chặt các thị trường trái phiếu châu Âu.

Tôi không phản đối việc ECB can thiệp khi thị trường thực sự rối loạn. Nhưng tuyên bố của bà để lại một mối lo: chính xác thì đâu là một biến động thị trường 'vô căn cứ' trong trường hợp này?

Việc liên hệ điều này với Pháp không đòi hỏi nhiều công sức. Chính phủ nước này đang chạy thâm hụt ngân sách trên 5% GDP, với nợ công gần 120% GDP. Cùng lúc đó, bế tắc chính trị đang ngăn cản mọi cải cách tài khóa có ý nghĩa tiến triển.

Vậy khi các nhà đầu tư đòi lợi suất cao hơn để được bù đắp cho những rủi ro đó, chẳng phải thị trường trái phiếu đang hoàn thành mục đích của nó hay sao? Từ thời điểm nào việc định giá lại rủi ro tài khóa một cách công bằng trở thành lý do để ngân hàng trung ương can thiệp? Ranh giới chính xác nằm ở đâu, và ai có thẩm quyền vạch ra ranh giới đó?

Công cụ bảo vệ truyền dẫn (TPI) của ECB được thiết kế cho các điều kiện thị trường mất trật tự đe dọa việc truyền dẫn chính sách tiền tệ. Nó không phải là công cụ để cho phép chính phủ trốn tránh hậu quả từ những sai lầm tài khóa của chính họ.

Trong bối cảnh đó, quy trình thâm hụt quá mức đang diễn ra của Pháp đặt ra câu hỏi liệu nước này có đủ điều kiện để được can thiệp theo khuôn khổ hiện hành của ECB hay không. Đó chính là lý do vì sao cách diễn đạt của Lagarde đáng được xem xét kỹ lưỡng, tôi cho rằng vậy.

ECB nên ở trong phạm vi của mình và bám sát nhiệm vụ đảm bảo ổn định giá cả, thay vì bảo vệ chính phủ khỏi hậu quả của những lựa chọn tài khóa tồi tệ. Nếu sự can thiệp của ECB nghiêng về một gói cứu trợ qua cửa sau, ranh giới giữa chính sách tiền tệ và hậu thuẫn tài khóa sẽ bị mờ đi. Đó là một tiền lệ nguy hiểm.

Hãy nghĩ mà xem. Nếu các chính trị gia có thể trông cậy vào việc ECB cuối cùng sẽ ra tay giải cứu bất cứ khi nào chi phí đi vay trở nên quá bất tiện, thì tại sao họ lại phải đưa ra những quyết định tài khóa khó khăn chứ?

Hãy đối mặt với sự thật: những thông điệp từ nhà đầu tư mà chính phủ không thích, tự chúng không phải là bằng chứng cho thấy thị trường trái phiếu đã hỏng.